Kilmainham Gaol: de historie van een oude gevangenis in Dublin!

Kilmainham Gaol ligt buiten het stadscentrum van Dublin, aan de zuidkant van de Liffey. De grijze stenen laten aan de buitenkant niets zien van de tragische historie van deze voormalige gevangenis, waar nu een uitgebreid museum in gehuisvest is en waar dagelijks grote groepen toeristen rondgeleid worden. Als ik op een zaterdagochtend in september rond 10 uur arriveer, staat er buiten al een lange rij te wachten.

“Kom je om twee uur ’s middags, dan kun je er vaak niet meer in”, zo was mij al door een behulpzame Ier verteld dus vandaar dat ik op zaterdagochtend vroeg al met de groene Hop-on Hop-off bus richting Kilmainham vertrok. De bus zet je keurig voor de deur af, waar ik achteraan mocht sluiten in de rij. Wanneer ik aan de beurt ben, wordt meegedeeld dat ik nog met de rondleiding van kwart voor 11 mee mag; een half uurtje wachten dus. De wachttijd kun je overigens prima doorbrengen, want verdeeld over twee verdiepingen zijn er veel oude foto’s en andere relikwieën te bekijken die de historie van deze gevangenis uitbeelden. Omdat er veel politieke gevangenen in Kilmainham Gaol ondergebracht waren, wordt ook de Ierse geschiedenis op de informatieborden beknopt uitgelegd. Interessant en zeker aan te raden om de beelden aandachtig te bekijken; zo ontdek je al veel over deze plaats!

Kilmainham 2Een stukje geschiedenis
Kilmainham Gaol opende haar deuren in 1796 en was voor de 18e eeuwse begrippen een hele moderne gevangenis. Oorspronkelijk werden de gevangenen allemaal in dezelfde ruimte opgesloten, mannen, vrouwen en kinderen door elkaar, wat uiteraard tot één grote anarchie leidde. Kilmainham Gaol daarentegen had cellen voor de gevangenen, al moesten die vaak door meerdere personen gedeeld worden. Bovendien waren de omstandigheden ook in deze gevangenis niet bijster comfortabel. Gevangenen moesten twee weken met één kaars doen, er was namelijk geen verlichting in het gebouw. Ziektes probeerden men uit te bannen door goed te ventileren; de gevangenis werd bewust op een heuvel gebouwd zodat de altijd aanwezige wind door het gebouw kon waaien.

Echter, in tijden van hongersnood wilde men maar wat graag naar de gevangenis. De omstandigheden waren daar immers nog beter dan buiten de gevangenismuren: je had onderdak en gratis eten. Dit zorgde voor een enorme overbezetting van de gevangenis zodat men de cel vaak met vier of vijf anderen moest delen of zelfs op balen stro in de gang moest slapen.

Er werden ook veel executies uitgevoerd rond dit gebouw. Moordenaars en rovers werden ten overstaan van een gretig publiek opgehangen.

Politieke gevangenen
In Kilmainham Gaol werden met grote regelmaat politieke gevangenen vastgehouden. De eerste was Henry Joy McCracken in 1796, Charles Stewart Parnell was onder hen en de laatste gevangene van Kilmainham was Eamon de Valera, de latere president van de Ierse republiek. Hij werd in 1924 vrijgelaten, enkele dagen voordat de gevangenis definitief haar deuren sloot in die hoedanigheid.

Ook de leiders van de Paasopstand van 1916 zaten hier terecht en werden in het voorjaar van datzelfde jaar geëxecuteerd, op een afgesloten binnenplaats waar geen ramen op uit kijken. Een feitje dat je in elke reisgids tegenkomt, maar als je zelf op die plaats staat, waar nu fier de Ierse vlag wappert, grijpt iets van de beklemming van deze trieste geschiedenis je aan. Zeker het kruis dat aan één kant van de binnenplaats staat, omdat James Conolly al zo zwaargewond was, dat hij niet meer kon staan, laat staan lopen. Vastgebonden op een stoel is hij daarom direct bij de ingang van de binnenplaats geëxecuteerd; een daad die zoveel protest bij de Ierse bevolking opriep, dat daarmee de publieke opinie wijzigde ten gunste van de Ierse vrijheidsstrijders.

De afgesloten binnenplaats waar de leiders van de Paasopstand van 1916 geëxecuteerd zijn.
De afgesloten binnenplaats waar de leiders van de Paasopstand van 1916 geëxecuteerd zijn.

 

Rondleiding
Het is enkel mogelijk de gevangenis via een rondleiding te bezoeken. Deze starten ieder kwartier maar, zoals al genoemd, wees er vroeg bij want in de loop van de dag zitten de groepen overvol en riskeer je een lange wachttijd!
De rondleiding start met een audiopresentatie in de kapel van de gevangenis, waarna je diverse cellenblokken te zien krijgt. Vanwege het galmen in de lange, stenen gangen, is de gids niet altijd even goed te verstaan. Zeker als je de Engelse taal minder goed machtig bent, is het verhaal soms moeilijk te volgen.

Kilmainham Gaol is te bereiken met bussen 25A, 69 en 79 en met de officiële groene Dublin Hop-On Hop-Off bus.
Er is een café aanwezig. Entree is € 4,00; dit is een kortingstarief vanwege de huidige renovatiewerkzaamheden.
Adres: Inchicore Road, Kilmainham, Dublin.

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *